آلودگی هوا فقط یک مشکل شهری نیست، بلکه می تواند سلامت کودکان را تحت تاثیر قرار دهد. ریه کودکان هنوز در حال رشد است و به همین دلیل، آنها در برابر دود خودروها و ذرات آلاینده حساستر هستند. سرفه، خسخس سینه، تنگی نفس و تشدید علائم آسم از مشکلاتی هستند که ممکن است در روزهای آلوده بیشتر دیده شوند. البته با چند اقدام مراقبت از کودکان در آلودگی هوا می توان میزان تماس کودک با آلودگی را کاهش داد.
در ادامه، ۷ راهکار عملی و قابل اجرا را بررسی می کنیم تا بتوانید در روزهای آلوده بهتر از سلامت و آرامش فرزندتان مراقبت کنید.
بررسی شاخص هوا پیش از خروج از خانه
برای مراقبت از کودکان در آلودگی هوا، قبل از اینکه کودک را برای مدرسه، پارک یا خرید بیرون ببرید، شاخص کیفیت هوا را در یک منبع معتبر بررسی کنید. این شاخص نشان می دهد هوای منطقه شما چقدر آلوده است و آیا برای کودکان مناسب است یا خیر؟ اگر وضعیت هوا برای گروههای حساس ناسالم بود، بهتر است بازی و ورزش در فضای باز را به زمان دیگری موکول کنید.
برای کارهای ضروری هم مدت حضور کودک در بیرون را کوتاه نگه دارید. یادتان باشد کیفیت هوا ممکن است در طول روز تغییر کند. پس برای کاهش تاثیر آلودگی هوا بر کودکان اگر برنامه بیرون رفتن دارید، نزدیک زمان خروج دوباره آن را چک کنید.

محدودکردن زمان بازی و فعالیت کودک در فضای باز
بازی در پارک برای بچهها لذتبخش است، اما وقتی هوا آلوده است، دویدن و فعالیت شدید باعث می شود کودک هوای آلوده بیشتری تنفس کند. در چنین روزهایی برای مراقبت از کودکان در آلودگی هوا بهتر است بازیهای پرتحرک بیرون از خانه را کنار بگذارید و برایش سرگرمیهای داخل خانه، مثل نقاشی، ساخت کاردستی یا بازیهای حرکتی سبک، در نظر بگیرید.
اگر بیرون رفتن ضروری است، مدت حضور کودک را کوتاه کنید و تا حد امکان از خیابانهای شلوغ و پرترافیک فاصله بگیرید. وقتی کیفیت هوا بهتر شد، می توانید دوباره برای بازی در فضای باز برنامهریزی کنید.
سالم نگه داشتن هوای داخل خانه
برای مراقبت از کودکان در آلودگی هوا وقتی هوای بیرون آلوده است، پنجرهها را ببندید تا آلودگی کمتری وارد خانه شود. البته هوای داخل خانه هم همیشه تمیز نیست. دود سیگار، شمع و عود، اسپریهای خوشبوکننده و حتی سرخکردن غذا می توانند آن را آلودهتر کنند. بهتر است برای مراقبت در روزهای آلوده از این منابع دوری کنید و هنگام آشپزی، هود را روشن بگذارید.
اگر دستگاه تصفیه هوا دارید، از فیلتر مناسب آن استفاده کنید و طبق دستور سازنده، فیلتر را بهموقع تعویض کنید. پنجرهها را هم وقتی باز کنید که کیفیت هوای بیرون بهتر شده باشد. با همین کارهای ساده، می توانید فضای مناسبتری برای بازی و استراحت کودک در خانه فراهم کنید. همچنین فراموش نکنید که در شرایط اضطراری می توانید از خدمات ویزیت متخصص اطفال در منزل استفاده کنید.
دورکردن مسیر رفتوآمد کودک را از خیابانهای پرترافیک
در بررسی ارتباط کودکان و آلودگی هوا اگر قرار است کودک را به مدرسه، کلاس یا خانه اقوام ببرید، تا جای ممکن مسیری را انتخاب کنید که از خیابانهای شلوغ و کنار بزرگراهها فاصله داشته باشد. حتی اگر مسیر خلوت کمی طولانیتر است، کمتر در معرض دود خودروها بودن می تواند یکی از راه های کاهش عوارض آلودگی هوا باشد.
هنگام پیادهروی، از ایستادن کنار خودروهای روشن یا چهارراههای پرترافیک خودداری کنید و اگر با ماشین رفتوآمد میکنید، در ترافیک سنگین پنجرهها را ببندید و تهویه را روی گردش هوای داخل بگذارید. البته در روزهایی که شاخص کیفیت هوا برای کودکان ناسالم است، تغییر مسیر بهتنهایی کافی نیست و بهتر است رفتوآمدهای غیرضروری را هم به زمان دیگری موکول کنید.

برنامه مراقبت از کودکان مبتلا به آسم
آلودگی هوا ممکن است سرفه، خسخس سینه یا تنگی نفس کودک مبتلا به آسم را بیشتر کند. اگر فرزندتان آسم یا بیماری قلبی و ریوی دارد، پیش از روزهای آلوده با پزشکش درباره کارهایی که باید در صورت بروز علائم انجام دهید صحبت کنید. برای مثال در این بازه زمانی توجه به تغذیه کودکان در آلودگی هوا می تواند اهمیت بسیار بیشتری نسبت به روزهای عادی داشته باشد.
برنامه مراقبتی کودک را با مدرسه یا مهدکودک هم در میان بگذارید تا مسئولان بدانند چه زمانی باید با شما تماس بگیرند. برای آمادگی مراقبت از کودکان در آلودگی هوا، این موارد را بررسی کنید:
- داروهای روزانه و داروی تسکیندهنده طبق نسخه پزشک
- تاریخ انقضا و روش درست استفاده از داروها
- همراه داشتن اسپری تنفسی، اگر برای کودک تجویز شده است
- اطلاعرسانی علائم هشدار و شماره تماس والدین به مدرسه
- محدود کردن فعالیت بدنی در فضای باز هنگام آلودگی هوا
اگر کودک دچار تنگی نفس شدید شد، در صحبتکردن مشکل داشت یا داروی تجویزشده کمکی نکرد، فورا کمک پزشکی بگیرید. مقدار دارو را هم بدون نظر پزشک تغییر ندهید. همچنین در صورت نیاز از خدمات ویزیت آنلاین متخصص اطفال هم بهرهمند شوید.
توجه به نحوه استفاده از ماسک تنفسی استاندارد
ماسک برای کودکان در آلودگی هوا می تواند تماس کودک با ذرات آلاینده را کمتر کند، اما هر ماسکی برای این کار مناسب نیست. ماسکهای پارچهای و جراحی معمولی، محافظت کاملی در برابر ذرات ریز آلودگی هوا ایجاد نمی کنند. برای کودکان بزرگتر، ماسکهای تنفسی استاندارد مانند N95 یا KN95، در صورتی که اندازه مناسب داشته باشند و بهخوبی روی صورت قرار بگیرند، انتخاب موثرتری هستند.
ماسک نباید از کنارهها فاصله داشته باشد یا تنفس و دید کودک را دشوار کند. کودکان زیر دو سال و کودکانی که نمی توانند ماسک را خودشان بردارند، نباید ماسک بزنند. هرگز ماسک را با زور به صورت کودک نزنید و هنگام استفاده، علائمی مانند تنگی نفس، سرگیجه یا بیقراری شدید را جدی بگیرید. در روزهای بسیار آلوده، کاهش حضور در فضای باز همچنان مهمتر از تکیه بر ماسک است.

زیر نظر گرفتن علائم تنفسی کودک
برای مراقبت از کودکان در آلودگی هوا دقت داشته باشید که کودکان ممکن است نتوانند شدت ناراحتی تنفسی خود را بهخوبی توضیح دهند. به همین دلیل والدین باید در روزهای آلوده بیشتر مراقب تغییرات رفتاری و جسمی آنها باشند. سرفههای مکرر، خسخس سینه یا بیحالی را نادیده نگیرید و در صورت مشاهده، کودک را به فضای داخلی با هوای پاکتر منتقل کنید.
اگر علائم ادامه پیدا کرد یا شدیدتر شد، با پزشک تماس بگیرید. نشانههایی که نیاز به رسیدگی فوری دارند، عبارتاند از:
- تنگی نفس یا تنفس بسیار سریع
- فرورفتگی قفسه سینه هنگام نفس کشیدن
- کبود یا خاکستریشدن لبها
- ناتوانی در صحبتکردن، نوشیدن یا گریهکردن معمول
- خوابآلودگی و بیحالی غیرعادی
- درد یا فشار در قفسه سینه
- پاسخندادن به داروی تجویزشده برای آسم
در چنین شرایطی، منتظر بهترشدن خودبهخودی کودک نمانید و سریع از اورژانس یا پزشک کمک بگیرید.
سخن پایانی
مراقبت از کودکان در آلودگی هوا، به کارهای پیچیدهای نیاز ندارد؛ کافی است کیفیت هوا را بررسی کنید، فعالیتهای فضای باز را کاهش دهید و هوای داخل خانه را پاکتر نگه دارید. کودکان مبتلا به آسم یا بیماریهای زمینهای به توجه بیشتری نیاز دارند و استفاده از ماسک نیز باید متناسب با سن و اندازه صورت آنها باشد.
در صورت نیاز به خدمات درمانی، پیشنهاد می کنیم همین حالا از خدمات پلتفرم پزشک در منزل یونا بهرهمند شوید.
سوالات متداول
چگونه بفهمیم هوای بیرون برای کودک مناسب است؟
پیش از خروج، شاخص کیفیت هوا را از منابع معتبر بررسی کنید و در صورت ناسالمبودن هوا، فعالیتهای غیرضروری کودک را به تعویق بیندازید.
آیا کودکان زیر دو سال می توانند ماسک بزنند؟
استفاده از ماسک برای کودکان زیر دو سال یا کودکانی که نمی توانند آن را بهتنهایی بردارند، توصیه نمی شود.
برای کودک مبتلا به آسم در روزهای آلوده چه کاری انجام دهیم؟
داروهای تجویزشده و برنامه مراقبتی کودک را طبق نظر پزشک دنبال کنید و فعالیت او را در فضای باز کاهش دهید.
آیا رانندگی در روزهای آلوده برای کودک بیخطر است؟
در صورت ضرورت، هنگام رانندگی پنجرهها را ببندید و سیستم تهویه خودرو را روی گردش هوای داخل تنظیم کنید.



